Oddziaływanie na jednostkę
Na tę jednostkę i jej związki z kolektywem nie są wyprowadzone z założeń pojmujących ją i zespół wychowawczy w oderwaniu, abstrakcyjnie. Poglądy te są wyprowadzane z analizy procesu wychowawczego rzeczywistych chłopców i dziewcząt, którzy są nieodłączną częścią społeczeństwa socjalistycznego, a ich kolektywy ogólne i podstawowe żyją i pracują według prawidłowości życia i pracy tego społeczeństwa. Dlatego Makarenko przeciwstawia się poglądom liberalnej pedagogiki na dziecko i zespoły dziecięce, która prawidłowości procesu wychowania, życia psychicznego dzieci i ich grup wywodzi spoza rzeczywistej sytuacji społecznej. Często jak to widzieliśmy w niektórych odmianach tej pedagogiki - wyprowadza ona te prawidłowości z naturalistycznego pojmowania zjawiska wychowania, bez jego' historycznych i społecznych uwarunkowań. W oparciu o te podstawowe zasady, Makarenko' badał i opracował szczegółowe środki i metoidy praktycznych rozwiązań problemów wychowania w kolektywie podstawowym.
Metody wychowawcze .